Vì sao Việt Nam bắt đầu từ 32nm – và chip 3nm thực sự dùng để làm gì?
Trong bối cảnh công nghệ toàn cầu liên tục tiến lên những tiến trình sản xuất chip tiên tiến nhất, Việt Nam đang đánh dấu một bước ngoặt chiến lược khi khởi công nhà máy sản xuất chip bán dẫn đầu tiên, hướng tới phát triển năng lực nội địa trong ngành công nghệ lõi này.
Ngày 16/1/2026, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) đã chính thức khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội) – dự án được lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước Việt Nam tham dự.
Vì sao bắt đầu với chip 32nm?
Chip 32nm là một lựa chọn thực tế và chiến lược cho bước đầu xây dựng năng lực sản xuất chip nội địa. Trong khi các hãng sản xuất lớn trên thế giới đã triển khai các tiến trình cực nhỏ như 3nm để phục vụ các ứng dụng hiệu năng cao, tập trung vào AI, smartphone cao cấp và trung tâm dữ liệu, 32nm mang đến khả năng sản xuất ổn định cho nhu cầu công nghiệp rộng hơn.
Chip ở quy trình như 32nm–65nm phù hợp với:
Thiết bị điện tử tiêu dùng quen thuộc (tivi, máy giặt, điều hòa…)
Thiết bị viễn thông, router, modem
Cảm biến Internet of Things (IoT)
Thiết bị công nghiệp, y tế, tự động hóa
Các ứng dụng này không cần mật độ transistor tối ưu như 3nm, mà cần ổn định, chi phí thấp hơn và vòng đời dài — những lợi thế mà tiến trình 32nm có thể cung cấp.
Bắt đầu với 32nm cho phép Việt Nam:
Xây dựng nền tảng sản xuất thực tế, không chỉ dừng ở thiết kế chip
Hoàn thiện chu trình từ thiết kế đến sản xuất thử nghiệm, đóng gói và kiểm thử
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho bán dẫn
Tạo điều kiện hợp tác quốc tế trong nghiên cứu và sản xuất
Theo lộ trình, nhà máy có kế hoạch bắt đầu sản xuất thử nghiệm chip vào cuối năm 2027, mở ra khả năng tiến tới các quy trình cao hơn trong tương lai, khi năng lực và hệ sinh thái đã chín muồi.
Chip 3nm: Nơi hội tụ hiệu năng cao
Trong khi đó, chip ở tiến trình 3nm đại diện cho một lớp công nghệ khác — nơi hiệu năng và mật độ transistor đạt mức tối ưu nhất trong giới chip thương mại hiện nay. Những chip này thường được dùng cho:
AI accelerator và inference engine cho các hệ thống trí tuệ nhân tạo
Trung tâm dữ liệu và máy chủ hiệu năng cao
SoC cho smartphone flagship và máy tính hiệu năng cao
GPU xử lý đồ họa và tính toán song song quy mô lớn
3nm là điểm đến cho những ứng dụng cần tối đa hóa hiệu suất trên điện năng, nhưng chi phí sản xuất, vốn đầu tư và yêu cầu kỹ thuật quá cao so với quy mô trước mắt tại Việt Nam, nhất là trong giai đoạn xây dựng năng lực ban đầu.
Vai trò của các giải pháp hỗ trợ công nghiệp bán dẫn
Để một ngành công nghiệp bán dẫn phát triển vững chắc, yếu tố công nghệ và chuỗi phụ trợ không thể thiếu. Những công ty như MKS Instruments và Newport cung cấp các giải pháp thiết yếu cho:
Thiết bị quang học và đo lường trong sản xuất wafer
Hệ thống điều khiển chính xác bước sóng và vị trí
Cảm biến, nguồn ổn định và các thiết bị kiểm tra sản phẩm
Các giải pháp này thường được dùng trong thiết kế, kiểm soát quá trình quang khắc, kiểm thử và đo lường chất lượng, đóng vai trò hỗ trợ trực tiếp cho các dây chuyền sản xuất chip và thiết bị liên quan, kể cả trên tiến trình 32nm. Hỗ trợ từ các công nghệ nền tảng như vậy giúp tăng độ chính xác, hiệu suất và chất lượng sản phẩm, từ đó làm nền tảng phát triển các thế hệ chip phức tạp hơn trong tương lai.
Kết luận
Việc Viettel khởi công nhà máy sản xuất chip bán dẫn theo tiến trình 32nm là một bước đi chiến lược cho công nghệ lõi tại Việt Nam, đặt nền móng cho hệ sinh thái bán dẫn nội địa và mở rộng năng lực ra nhiều lĩnh vực công nghiệp then chốt. Trong tương lai, khi nền tảng kỹ thuật và con người đã phát triển, việc tiếp cận các tiến trình tiên tiến hơn như 3nm sẽ trở thành một bước tự nhiên. Việc này không chỉ tạo giá trị cho thị trường nội địa mà còn giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất chip toàn cầu.
